W Polsce mamy wiele partii, ale dwie ideologie

1. Demokracja liberalna

System, w którym podstawową wartością jest wolność człowieka. Państwo jest dla człowieka, a nie człowiek dla państwa.

W sensie politycznym demokracja liberalna oznacza przede wszystkim:

• prawa i wolności jednostki, niezależnie od narodowości;

• równość wobec prawa;

• wolność słowa, sumienia i wyznania;

• niezależne sądy;

• podział władz;

• ochronę mniejszości;

• ograniczenie władzy większości;

• poparcie i pomoc dla Ukrainy zaatakowanej przez Rosję;

• współpracę międzynarodową, w tym poparcie dla członkostwa w Unii Europejskiej.

Dlatego w demokracji liberalnej nie wystarczy wygrać wyborów. Rządzący nadal muszą przestrzegać konstytucji i praw obywateli.

W sensie gospodarczym liberalizm zwykle popiera własność prywatną, przedsiębiorczość i wolny rynek. Istnieją jednak różne jego odmiany: od liberalizmu wolnorynkowego po liberalizm społeczny, który łączy wolność z zabezpieczeniami socjalnymi.

Najprościej: demokracja liberalna oznacza, że państwo jest dla człowieka, a nie człowiek dla państwa.

W polskim Sejmie najważniejsze partie demokratyczne to:

• Koalicja Obywatelska – 156 posłów;

• Polskie Stronnictwo Ludowe – Trzecia Droga – 32;

• Lewica – 21;

• Centrum – 15;

• Polska 2050 – 14;

• Razem – 4.

2. Autorytaryzm nacjonalistyczny

To system polityczny, który łączy dwie idee:

• Autorytaryzm – silną, skoncentrowaną władzę, ograniczoną kontrolę nad rządzącymi oraz osłabienie parlamentu, sądów, mediów i opozycji.

• Nacjonalizm – przekonanie, że interes własnego narodu powinien mieć pierwszeństwo przed prawami jednostki, mniejszości i zobowiązaniami międzynarodowymi.

W takim systemie władza zazwyczaj twierdzi, że reprezentuje „prawdziwy naród”. Krytyków przedstawia jako zdrajców, obce elity lub agentów zagranicy. Państwo promuje jedną wizję historii, kultury, religii i patriotyzmu, a osoby, które do tej wizji nie pasują, mogą być traktowane jak obywatele drugiej kategorii.

Typowe cechy autorytaryzmu nacjonalistycznego to:

• kult silnego przywódcy;

• podporządkowywanie sądów i mediów;

• ograniczanie praw opozycji oraz organizacji społecznych;

• niechęć wobec pluralizmu i mniejszości;

• propaganda oparta na poczuciu zagrożenia;

• utożsamianie rządu z narodem;

• uzasadnianie ograniczeń wolności „dobrem ojczyzny”;

• wrogość wobec Ukrainy, sprzyjająca interesom Rosji;

• szowinizm, z postulatem wyjścia z Unii Europejskiej na czele.

Najprościej: naród staje się usprawiedliwieniem dla niekontrolowanej władzy.

W polskim Sejmie najważniejsze partie autorytarne to:

• Prawo i Sprawiedliwość – 147 posłów;

• Rozwój Plus Morawieckiego – 40;

• Konfederacja – 16;

• Demokracja Bezpośrednia – 4;

• Konfederacja Korony Polskiej Brauna – 3.

Mamy dwie drogi…

Demokracja albo autokracja.